Tam protezler, ağızda hiç doğal diş bulunmadığı durumlarda üst ve/veya alt çeneye uygulanan, hareketli protez türleridir. Halk arasında “takma diş” olarak da bilinen bu protezler, dişsizlik nedeniyle kaybolan çiğneme fonksiyonunu, konuşma yetisini ve estetik görünümü geri kazandırmayı amaçlar. Özellikle ileri yaş grubunda, tüm dişlerini kaybetmiş bireyler için en yaygın ve etkili tedavi seçeneklerinden biridir.
Tam protezler, hem fonksiyonel hem de psikolojik açıdan hastanın yaşam kalitesini ciddi şekilde artırır. Dişsizlik nedeniyle oluşan yüz çökmeleri, konuşma bozuklukları ve beslenme problemleri tam protez uygulamaları ile büyük ölçüde giderilebilir.
Tam Protezler Kimler İçin Uygundur?
Tam protezler, aşağıdaki durumlarda tercih edilir:
Üst ve alt çenede hiç diş bulunmaması
Mevcut dişlerin ileri derecede kemik kaybı veya çürük nedeniyle çekilmek zorunda kalınması
İmplant tedavisine kemik yapısı veya sistemik hastalıklar nedeniyle uygun olunmaması
Daha ekonomik ve cerrahi işlem içermeyen bir tedavi tercih edilmesi
Uzun süredir dişsizlik yaşayan hastalarda fonksiyon ve estetik ihtiyacı
Her hasta için uygunluk, detaylı ağız içi muayene ve radyografik değerlendirme sonrası belirlenir.
Tam Protezlerin Yapım Aşamaları
Tam protez tedavisi, hastaya özel planlanan ve belirli aşamalardan oluşan bir süreçtir:
Ağız ve Çene Değerlendirmesi
Diş etleri, çene kemiği yapısı ve ağız içi dokular detaylı olarak incelenir.
Ölçü Alımı
Hastanın ağız yapısına uygun kişisel ölçüler alınarak protezin temel formu oluşturulur.
Diş Dizimi ve Prova
Yapay dişler, yüz şekli ve dudak yapısına uygun şekilde dizilir. Estetik ve fonksiyon kontrolü yapılır.
Son Prova ve Teslim
Protez ağızda denenir, uyum kontrolleri yapılır ve hasta kullanım konusunda bilgilendirilir.
Kontrol ve Uyum Süreci
İlk günlerde oluşabilecek vuruklar veya rahatsızlıklar için gerekli düzeltmeler yapılır.
Tam Protezlerin Avantajları
Tam protezler, doğru uygulandığında birçok avantaj sunar:
Çiğneme ve konuşma fonksiyonlarını geri kazandırır
Yüz estetiğini ve dudak desteğini sağlar
Cerrahi işlem gerektirmez
İmplant tedavisine göre daha ekonomiktir
Kısa sürede uygulanabilir
Sosyal ve psikolojik özgüveni artırır
Özellikle dişsizlik nedeniyle sosyal hayattan uzaklaşan bireylerde ciddi bir yaşam kalitesi artışı sağlar.
Tam Protez Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tam protez kullanan hastaların aşağıdaki konulara dikkat etmesi önemlidir:
Protezler her gün düzenli olarak temizlenmelidir
Gece uyurken protezlerin çıkarılması önerilir
Sert ve yapışkan gıdalardan ilk dönemlerde kaçınılmalıdır
Protez altındaki diş etleri düzenli olarak kontrol edilmelidir
Yılda en az bir kez diş hekimi kontrolü yapılmalıdır
Zamanla çene kemiğinde meydana gelen değişimler nedeniyle protez uyumu bozulabilir; bu durumda astarlama veya protez yenileme gerekebilir.
Tam Protezler ile Yaşam Kalitesi
Tam protezler, yalnızca diş eksikliğini gidermekle kalmaz; aynı zamanda bireyin günlük yaşamını doğrudan etkileyen konuşma, beslenme ve estetik ihtiyaçlarını da karşılar. Doğru planlanmış ve iyi uyum sağlayan bir tam protez, hastanın kendini daha rahat ifade etmesine ve sosyal yaşamda daha özgüvenli olmasına katkı sağlar.
Modern diş hekimliği uygulamaları sayesinde, günümüzde üretilen tam protezler daha doğal görünümlü, daha hafif ve daha konforlu hale gelmiştir.
